VOC (Verenigde Oostindische Compagie)

Bronnen: Vereenigde Oostindische Compagnie - Wikipedia, VOC - Opvarenden
en VOC Kenniscentrum te Leiden, www.voc-kenniscentrum.nl 

Hieronder worden verschillende onderdelen van de VOC beschreven, zoals de reizen die onze stamvader Leendert Laurensz. heeft gemaakt, navigatie, route en soort schepen.

* Spiegelretourschip
* Gemaakte reizen met de retourschip Hendrik Maurits
* Gemaakte reizen met de retourschip Maas
* Maandbrieven
* De kaarten en route van de VOC

Algemeen

De VOC wordt in de maritieme geschiedenis gezien als de eerste echte multinational en soms ook als het eerste bedrijf dat aandelen  uitgaf, teneinde de handelsexpedities te kunnen bekostigen. Dat kwam door de krachtige kapitaalsstroom van voormalige antwerpse kooplieden in Amsterdam en Middelburg en steun van de Staten-Generaal den Nederlanden  waardoor het mogelijk was de kostbare reizen te organiseren. Het uitrusten van een vloot en bewapening kostte handenvol geld en de winsten bleven de eerste 21 jaar, ondanks de kaapvaart dan ook beperkt.

De VOC was niet alleen een handelsonderneming, maar ook een staatkundige organisatie.

Afbeelding vergroten


In een groot gebied in Z.O. AziŽ regelde zij bestuur en rechtspraak, had zij een eigen leger en vloot en sloot zij naar believen tractaten met oosterse vorsten. Voor de VOC was het belangrijk om een militaire structuur in de Oost op te bouwen om de belangen te beschermen of handel met de lokale bevolking af te dwingen. De compagnie stortte zich daarnaast in dure campagnes om de Portugezen te verdrijven. Duizenden soldaten, meestal zonder enige ervaring en op zoek naar erotiek en avontuur, belandden op die manier in de forten en factorijen in de Verre Oost, vaak na een moeizame reis met ziekte en ontberingen


De VOC groeide in de 17e eeuw tot een bedrijf met naar schatting 11.000 medewerkers en zo'n 20 vestigingen. Er werd door de VOC handel gedreven (hoewel soms maar kort) met onder meer de havenstad Mohka in Jeme, PerziŽ, Gujarat, Malabar, Ceylon, de Coromandelkust, Bangla-Desh, Thailand, Combadja, Vietnam, Taiwan, China, Japan en op de Molukken,   waar lange tijd de meeste winst werd gemaakt. Op het toppunt van haar macht had de VOC 25.000 medewerkers in AziŽ in dienst. In Nederland had de VOC zo'n 3.000 medewerkers, en indirect waren nog vele duizenden mensen in de toelevering economisch afhankelijk van de Compagnie. Rond 1700 was de helft van het aantal medewerkers soldaat.


Van hoog tot laag hielden de werknemers zich bezig met smokkel om hun salarissen van de VOC aan te vullen. De VOC kon niet anders dan deze handel oogluikend toestaan om het bedrijf gaande te houden. Het was zelfs levensgevaarlijk je aan de voorschriften te houden. Niettemin is de VOC in de
tweede helft van de 18e eeuw ten onder gegaan aan interne corruptie  en aanhoudend mismanagemaent. Bovendien bleek dat compagnie niet opgewassen was tegen de toenemende Engelse invloed in AziŽ.

De VOC had een zestal Kamers, die gezamenlijk het startkapitaal voor de VOC bijeenbrachten. De Kamers hadden ieder hun eigen verantwoordelijkheid. Ze konden zelf handelen, zolang ze binnen de door de VOC gestelde normen bleven. Het aantal bewindhebbers van iedere Kamer dat werd afgevaardigd naar de Heeren XVII was zo vastgesteld dat Amsterdam allťťn geen absolute meerderheid had (dit op aandringen van de Zeeuwen).

 

Afbeelding vergroten